Biyolojik Çeşitlilik Zirvesi COP16, bugün Roma’da yeniden toplanıyor. Kritik kararlar için nefesler tutuldu…
Birleşmiş Milletler (BM) Biyolojik Çeşitlilik Konferansı COP16, geçen Kasım ayında Kolombiya’nın Cali kentinde ara verilen oturumlarını tamamlamak üzere 25-27 Şubat 2025 tarihlerinde Roma’daki BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) merkezinde yeniden toplanıyor. Şu ana kadar 196 Taraf Ülke’den 124’ü, 2022’de Montreal’de kabul edilen Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi (KMGBF) ile uyumlu ulusal hedeflerini sundu. Ayrıca, 46 ülke ulusal biyoçeşitlilik strateji ve eylem planlarını (NBSAP) yayımlayarak bu hedeflerin uygulanmasına yönelik politikalarını belirledi.
İklim Değişikliği ve Biyoçeşitlilik İlişkisi
Geçtiğimiz yıl COP16’da, biyoçeşitliliği korumaya yönelik 27 karar alındı. Bunlar arasında iklim değişikliği ve biyoçeşitlilik ilişkisini vurgulayan önemli bir karar da bulunuyor.
Doğal karbon yutakları olan okyanuslar ve ormanlar, karbon emilimi sağlayarak iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynuyor. Aynı zamanda biyoçeşitlilik, iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı artırıyor. Ancak, küresel ısınma özellikle mercan resifleri, dağ ekosistemleri ve kutup bölgeleri gibi hassas alanları tehdit ediyor.
Biyoçeşitlilik ve iklim değişikliği konusunda COP16’da kabul edilen önemli karar, BM İklim Değişikliği Konferansı COP29 ve COP30 ile daha güçlü çok taraflı iş birliği çağrısı yapıyor. Ayrıca, BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (CBD) Genel Sekreteri Astrid Schomaker’a, üç büyük çevre sözleşmesi (CBD, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi-UNFCCC ve BM Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi-UNCCD) arasında daha fazla politika uyumu sağlanması için taraflardan görüş toplama görevi verildi.
Biyoçeşitlilik Finansmanı Masada
COP16’nın Kasım ayında yarıda kesilmesi nedeniyle finansman, kaynak mobilizasyonu ve KMGBF izleme mekanizması gibi önemli konular karara bağlanamamıştı. Roma’da yapılacak toplantılarda, 2030’a kadar yıllık 200 milyar dolarlık biyoçeşitlilik finansmanının güvence altına alınması için yeni stratejiler görüşülecek. Ayrıca, 2030’a kadar zararlı teşviklerin 500 milyar dolar azaltılması ve biyoçeşitliliği destekleyen teşviklerin artırılması hedefleniyor.
Yeni bir küresel biyoçeşitlilik finansman mekanizmasının oluşturulması da gündemde. Halihazırda, 2022’de COP15’te kurulan Küresel Biyoçeşitlilik Çerçeve Fonu (GBFF), hükümetler, özel sektör ve sivil toplumdan aldığı bağışlarla biyoçeşitliliği destekleyen projelere finansman sağlıyor. Kasım 2024 itibarıyla, Avusturya, Kanada, Fransa, Almanya, Japonya ve İngiltere gibi 12 ülke toplamda 383 milyon dolar taahhütte bulundu.
Çin tarafından 200 milyon dolarlık fonla başlatılan Kunming Biyoçeşitlilik Fonu (KBF) da gelişmekte olan ülkelerin biyoçeşitlilik hedeflerine ulaşmasına destek sağlıyor. Roma’daki toplantılar, biyoçeşitlilik finansmanını harekete geçirerek, ülkelerin ulusal stratejilerini hayata geçirmelerine katkıda bulunmayı amaçlıyor.