Sertleşen iklim politikaları emisyonları azaltmak yerine başka coğrafyalara itiyorsa, gerçekten dönüşümden mi söz ediyoruz, yoksa yalnızca kirli üretimin adresini mi değiştiriyoruz?

Karbon sızıntısı, iklim politikalarının en az konuşulan ama en kritik yan etkilerinden biri. Basitçe anlatırsak: Bir ülkede emisyonları azaltmak için kurallar sıkılaştırıldığında, karbon yoğun üretim gerçekten temizlenmiyor; üretim, denetimin daha zayıf olduğu başka coğrafyalara kayıyor. Sonuçta kâğıt üzerinde emisyonlar düşerken, atmosfer açısından pek bir şey değişmiyor. Üstelik bu yer değiştirme, küresel ölçekte toplam emisyonu kimi zaman daha da artırabiliyor. Çünkü yeni adresler çoğu zaman daha eski teknolojiler, daha verimsiz tesisler ve daha kirli enerji kaynaklarıyla çalışıyor.

Bu tablo bana sorarsanız son derece olumsuz. iklim politikası var, iklim kazanımı yok. Karbon sızıntısı; çimento, çelik, kimya ve alüminyum gibi enerji yoğun sektörlerde özellikle belirginleşiyor. Şirketler maliyet baskısından kaçarken, iklim faturası sınır tanımıyor. Bu durum, “yeşil dönüşüm” söyleminin neden küresel eşgüdüm olmadan eksik kaldığını açıkça gösteriyor. Çünkü iklim krizi ulusal değil, politikalar hâlâ büyük ölçüde öyle. Karbon sızıntısını durdurmanın yolu, yalnızca bir ülkede daha sıkı kurallar koymak değil; ticaret, finans ve sanayi politikalarını iklim hedefleriyle birlikte düşünmekten geçiyor. Aksi halde temizlenen şey sadece istatistikler oluyor. Atmosfer ise olan biteni aynen kaydediyor.