Gıda tedarik zincirinde ambalajın tek kullanımlık olması yalnızca atık miktarını artırmıyor; üretim, depolama, taşıma ve ürün kayıpları üzerinden şirketlerin maliyetlerini de yükseltiyor. Goldman Sachs Alternatives, bu alandaki dönüşümden pay almak üzere yeniden kullanılabilir ambalaj çözümleri sunan Tosca’yı satın alıyor. Anlaşma, Goldman Sachs Alternatives’ın altyapı yatırımları ekibi ile Tosca’nın mevcut sahibi Apax Partners arasında imzalandı.

Tosca ne yapıyor?

1959’da kurulan Tosca, gıda üreticileri, dağıtıcıları ve perakendeciler için yeniden kullanılabilir plastik kasalar, paletler ve büyük hacimli taşıma kutuları sağlıyor. Şirketin temel modeli ise ambalajı satıp müşteriye bırakmak yerine havuzlama (pooling) sistemi üzerine kurulu.

Bu modelde yeniden kullanılabilir ambalajlar Tosca’nın havuzunda tutuluyor. Ürünlerin taşınması için müşterilere gönderilen kasalar, paletler veya kutular daha sonra toplanıyor; temizleniyor, gerektiğinde onarılıyor ve yeniden kullanıma sokuluyor. Böylece her şirketin kendi ambalaj filosunu satın alıp depolaması, bakımını yapması ve yönetmesi gerekmiyor.

Tosca’nın faaliyet alanı Kuzey Amerika ve Avrupa’ya yayılıyor. Şirket, özellikle taze gıda ve hızlı tüketilen ürünlerin üreticileri, dağıtım merkezleri ve perakendecileriyle çalışıyor.

Ambalajı yeniden kullanmak neden önemli?

Gıda tedarik zincirinde ambalajın çevresel etkisi çoğu zaman ürünün kendisinin gerisinde kalıyor. Oysa tek kullanımlık karton kutular, ahşap paletler ve diğer taşıma ambalajları üretimden depolamaya ve taşımaya kadar zincirin farklı noktalarında kaynak tüketiyor.

Yeniden kullanılabilir sistemlerin temel iddiası burada devreye giriyor: Aynı taşıma ambalajının çok sayıda döngüde kullanılması, her sevkiyat için yeni ambalaj üretme ihtiyacını azaltabiliyor.

Tosca, kendi verilerine göre yeniden kullanılabilir çözümlerinin yüzlerce kez kullanılabildiğini ve kullanım ömrünün sonunda geri dönüştürülerek yeni ürünlere dönüştürülebildiğini belirtiyor. Şirket ayrıca üretim, yıkama ve geri dönüşüm süreçleri birlikte değerlendirildiğinde tek kullanımlık oluklu mukavva kutulara kıyasla toplam su kullanımında yüzde 50’ye varan azalma sağlandığını bildiriyor. Bu rakamlar şirketin kendi hesaplamalarına dayanıyor; dolayısıyla farklı ambalaj sistemleri ve kullanım koşullarında aynı sonucu vermesi beklenmemeli.

Sürdürülebilirlikten önce verimlilik

Goldman Sachs’ın Tosca’ya ilgisi yalnızca ambalajın çevresel etkisiyle açıklanmıyor.

Goldman Sachs Alternatives, şirketi gıda tedarik zincirinde otomasyon, döngüsel ekonomi ve yeniden kullanılabilir varlık havuzlama eğilimlerinin kesişiminde konumlandırıyor. Yatırımcı, Tosca’nın varlık tabanına, operasyonel altyapısına, teknolojisine ve müşteri hizmetlerine yatırım yaparak büyümesini desteklemeyi planlıyor.

Bu açıdan satın alma, “daha sürdürülebilir ambalaj” hikâyesinden biraz daha fazlasını anlatıyor. Yeniden kullanılabilir ambalajın ekonomik değer yaratabilmesi için yalnızca dayanıklı olması yetmiyor; ambalajın nerede olduğunu takip etmek, doğru zamanda toplamak, temizlemek, onarmak ve yeniden sisteme sokmak gerekiyor.

Yani döngüsellik burada bir ürün özelliğinden çok lojistik bir iş modeli haline geliyor.

Gıda kaybını azaltma hedefi de var

Tosca’nın sisteminde çevresel kazanım yalnızca ambalaj atığıyla sınırlı değil. Şirket, yeniden kullanılabilir kasaların ve taşıma ekipmanlarının ürünleri daha iyi koruması sayesinde tedarik zincirindeki ürün kayıplarının azaltılabileceğini savunuyor.

Örneğin şirketin sürdürülebilirlik raporunda yumurta tedarik zinciri üzerinden yapılan hesaplamaya göre yeniden kullanılabilir ambalaj sistemi, geleneksel ambalajlara kıyasla maliyetlerde yaklaşık yüzde 24, emisyonlarda ise yüzde 80’e kadar tasarruf sağlayabiliyor. Ancak bu sonuçların belirli kullanım senaryolarına dayandığı ve genelleştirilmemesi gerektiği de göz önünde bulundurulmalı.

Goldman Sachs yeni yatırımlar planlıyor

Goldman Sachs Alternatives, Tosca’nın satın alınmasının ardından şirketin varlık tabanını genişletmeyi, operasyonel altyapısını geliştirmeyi ve teknoloji yatırımlarını artırmayı planlıyor.

Tosca’nın mevcut yönetim ekibiyle birlikte çalışacak olan Goldman Sachs, özellikle Kuzey Amerika ve Avrupa’daki büyümeyi desteklemeyi hedefliyor. İşlemin geleneksel kapanış koşulları ve gerekli onayların tamamlanmasının ardından 2026 içinde sonuçlanması bekleniyor. Satın alma bedeli ise açıklanmadı.

Bu hamle, yeniden kullanılabilir taşıma ambalajlarının yalnızca sürdürülebilirlik ekiplerinin ilgilendiği bir konu olmaktan çıktığını da gösteriyor. Gıda üreticileri ve perakendeciler için ambalajın maliyeti, lojistik performansı, ürün kaybı ve giderek sıkılaşan ambalaj mevzuatı aynı denklemde buluşuyor.