ECB, 10 Eylül’de politika faizlerini 25 baz puan artırarak mevduat faizini yüzde 2,5’e yükseltti. Bu, bankanın 2026’daki ikinci faiz artışı oldu. Kararın arkasında özellikle enerji fiyatlarındaki yükseliş ve bunun enflasyon üzerindeki etkisine ilişkin artan riskler bulunuyor. Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon ağustosta yüzde 3,3’e çıkarken enerji enflasyonu yüzde 14,3’e yükseldi.
Enerji fiyatı gıdaya da uzanıyor
Enerji şokunun etkisi yalnızca akaryakıt ve elektrik faturalarıyla sınırlı kalmıyor. Daha yüksek enerji maliyetleri; üretim, taşımacılık ve diğer girdiler üzerinden mal ve hizmet fiyatlarına da yansıyabiliyor. ECB de enerji fiyatlarındaki artışın zaman içinde enerji dışındaki fiyatlara ve gıda enflasyonuna geçebileceğine dikkat çekiyor.
ECB’nin eylül projeksiyonlarında Euro Bölgesi enflasyonunun 2026’da ortalama yüzde 3 olması, 2027’de yüzde 2,5’e ve 2028’de yüzde 2,1’e gerilemesi bekleniyor. Ancak banka, 2027 ve 2028 tahminlerini haziran ayındaki öngörülerine göre yukarı çekti. Enflasyonun 2026’nın son çeyreğinde yüzde 3,6 ile zirve yapması bekleniyor.
Enerji şokunun daha uzun sürmesi halinde tablo daha da zorlaşabilir. ECB’nin alternatif senaryolarında, daha kalıcı bir enerji fiyat artışının 2027’de enflasyonu yüzde 3,2’ye çıkarabileceği ve aynı dönemde ekonomik büyümeyi yüzde 1,1’e kadar düşürebileceği öngörülüyor. Daha ağır bir senaryoda ise 2027 enflasyonu yüzde 5,4’e kadar çıkarken büyüme yüzde 0,4’e gerileyebiliyor.
Faiz cephesinde kapı kapanmadı
Lagarde, ECB’nin bundan sonraki faiz kararları için önceden belirlenmiş bir yol haritası olmadığını vurguluyor. Ancak enerji fiyatlarındaki baskının kalıcı hale gelmesi, yeni faiz artışları ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. ECB Yönetim Konseyi üyesi Martins Kazaks da 14 Eylül’de daha fazla sıkılaştırma için gerekçenin güçlendiğini ve yüzde 2,5'lik mevduat faizinin bir üst sınır olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Buradaki asıl risk ise yalnızca enflasyonun yüksek kalması değil. Enerji maliyetleri yükseldikçe üretim ve tüketim üzerindeki baskı artıyor; merkez bankası bunu faiz artırımlarıyla sınırlamaya çalışırken, yüksek faiz de ekonomik büyümeyi frenleyebiliyor. ECB'nin kendi değerlendirmesi de enerji şokunun enflasyon için yukarı, büyüme için ise aşağı yönlü risk oluşturduğuna işaret ediyor.
