Sipariş, Smart Freight Centre ve Catalyst Mobility tarafından yürütülen ZET SCALE adlı oluşum üzerinden verildi. Microsoft ve PepsiCo’nun kurucu katılımcıları arasında yer aldığı ittifak, farklı şirketlerin elektrikli ağır vasıta ihtiyacını tek bir büyük siparişte birleştirerek maliyetleri aşağı çekmeyi ve taşıyıcıların elektrikli kamyonlara geçişindeki finansal riski azaltmayı hedefliyor.
İlk aşamadaki 2.500 araç için Tesla ana tedarikçi olarak seçildi. Kenworth, Volvo ve RIDE ise alternatif tedarikçiler olarak programa dahil edildi. Araçların Los Angeles, Houston, Dallas, Chicago, Atlanta ve New York-New Jersey bölgesi dahil olmak üzere ABD'nin 10 önemli yük taşımacılığı merkezinde kullanılması planlanıyor.
Hedef 10 bin kamyon
ZET SCALE’in hedefi ilk siparişle sınırlı değil. Oluşum, zaman içinde 10 binden fazla elektrikli ağır vasıtayı filoya dahil etmeyi planlıyor. İlk 2.500 araçlık siparişin ise ABD’deki mevcut elektrikli Class 8 kamyon sayısını neredeyse iki katına çıkarması bekleniyor.
Buradaki kritik mesele yalnızca kamyonların elektrikli olması değil. Ağır taşımacılıkta yüksek satın alma maliyeti, şarj altyapısı ve ikinci el değerine ilişkin belirsizlikler, filoların elektrikli araçlara geçişinin önündeki önemli engeller arasında bulunuyor. ZET SCALE’in finansman modeli bu risklerden özellikle ikincisini azaltmayı amaçlıyor. ZET Financial tarafından yürütülen kiralama modeli, araçların gelecekteki değerine ilişkin riski filo işletmecisinin bilançosundan uzaklaştırmayı hedefliyor.
Asıl değişim siparişte değil, ölçekte
Bu anlaşmayı ilginç kılan nokta biraz da burada. Elektrikli ağır vasıtalar artık yalnızca birkaç şirketin pilot projesi olmaktan çıkıp, toplu satın alma ve finansman modeliyle ticari ölçekte yaygınlaştırılmaya çalışılıyor.
Microsoft ve PepsiCo’nun dahil olduğu model, şirketlerin kendi filolarını tek tek dönüştürmesinden farklı bir yol öneriyor: Talep bir araya getiriliyor, üretici karşısında ölçek yaratılıyor ve dönüşümün maliyeti ile riski taraflar arasında paylaştırılıyor. Smart Freight Centre de modelin temel amacının temiz kamyonlara yönelik talebi ölçeklendirmek olduğunu belirtiyor.
Elektrikli ağır taşımacılığın gerçekten yaygınlaşıp yaygınlaşmayacağını ise yalnızca sipariş rakamları belirlemeyecek. Araçların gerçek operasyonlarda nasıl performans göstereceği, şarj altyapısının ne hızla kurulacağı ve toplam işletme maliyetlerinin dizel filolarla nasıl karşılaştırılacağı, bu dönüşümün sonraki sınavları olacak.
