Birleşmiş Milletler’in iklim zirvesi COP31’e yalnızca bir ay kala, zirveyi birlikte yönetecek Türkiye ve Avustralya’nın fosil yakıt politikaları tartışmanın odağına yerleşti. The Guardian’ın haberine göre küresel iklim kampanyası 350.org, iki ülkenin kömür, petrol ve gazdan hızlı çıkış konusunda “eylem boşluğu” yarattığını savunarak somut bir fosil yakıt azaltım takvimi açıklamaya çağırdı.
Eleştirinin merkezinde, iklim krizinin temel nedenlerinden biri olarak kabul edilen fosil yakıtlardan çıkış konusunda COP31’in ev sahiplerinin nasıl bir pozisyon alacağı bulunuyor. 350.org, Türkiye ve Avustralya’dan kömür kullanımını sonlandıracak tarih belirlemelerini ve fosil yakıtlardan uzaklaşmayı sağlayacak ulusal yol haritaları hazırlamalarını istiyor.
Avustralya’da Yeni Kömür Gündemde
Avustralya açısından tartışma daha da somut bir zemine taşınmış durumda. Ülkenin Yeni Güney Galler eyaletindeki Hunter Valley Operations kömür madeninin genişletilmesine yönelik plan kısa süre önce eyaletin bağımsız planlama komisyonundan onay aldı. Projenin yaklaşık 430 milyon ton kömür çıkarılmasına izin vereceği ve yakılması sonucunda yüz milyonlarca ton sera gazı emisyonuna yol açabileceği belirtiliyor.
Pasifik ülkeleri de Avustralya’nın fosil yakıt politikasına yönelik eleştirilerini artırıyor. Vanuatu İklim Bakanı Ralph Regenvanu, Avustralya’nın büyük bir fosil yakıt üreticisi olduğunu hatırlatarak yeni fosil yakıt projelerinin genişletilmesinin durdurulması gerektiğini söylüyor. Tuvalu Başbakanı Feleti Teo ise benzer genişlemelerin ada ülkeleri açısından varoluşsal tehdit oluşturduğu uyarısında bulunuyor.
Avustralya ise COP31 öncesindeki Pasifik buluşmalarını bölge ülkelerinin iklim krizinden kaynaklanan sorunlarını küresel gündeme taşımak için bir fırsat olarak sunuyor. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, 5-8 Ekim tarihlerinde Fiji’de gerçekleştirilecek Pre-COP toplantılarının ve Tuvalu’daki liderler buluşmasının COP31 müzakerelerine zemin hazırlayacağını açıkladı.
Türkiye için Eleştiri Zamanlaması Dikkat Çekici
Türkiye açısından ise eleştirinin zamanlaması özellikle dikkat çekiyor. COP31, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek ve Türkiye zirvenin ev sahibi olarak sürecin diplomatik ve siyasi gündeminde merkezi bir rol üstlenecek. The Guardian’ın haberinde Türkiye ve Avustralya’nın bir kömür tedarik zincirinin parçası olduğu ve fosil yakıtlardan hızlı çıkış konusunda yeterince güçlü bir ortak tutum ortaya koymadığı savunuluyor. Haberde ayrıca iki ülkenin zirvenin temel gündemlerinden biri olması beklenen fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda daha açık bir tutum sergilemesi gerektiği yönündeki çağrılar aktarılıyor.
Türkiye açısından bu tartışma, COP31’in yalnızca Antalya’da düzenlenen büyük bir uluslararası etkinlik olup olmayacağından daha önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Zirvenin ev sahibi ülke, fosil yakıtlardan çıkış konusunda gerçekten neyi masaya koyacak?
Üstelik zirveye haftalar kala Türkiye’nin iklim politikası üzerindeki tartışma yalnızca kömürle sınırlı değil. The Guardian bugün ayrıca İstanbul Silivri’deki büyük depolama sahasından kaynaklanan yüksek metan emisyonlarını gündeme getirdi. Uydu gözlemlerine dayanan haberde Silivri sahasının Türkiye’nin en büyük “süper yayıcı” atık alanı olduğu öne sürülüyor. COP31’in Antalya’da başlamasına haftalar kala, Türkiye’nin önündeki mesele bu nedenle yalnızca zirvenin organizasyonunu başarıyla tamamlamak değil. Ev sahibi ülkenin kendi iklim politikalarıyla zirvenin savunduğu dönüşüm arasında ne kadar tutarlılık kurabildiği de mercek altında olacak.
Kaynak: The Guardian
