Google, Finlandiya’nın kuzeyindeki Muhos ve Kajaani’de yeni veri merkezleri kurmak için hazırlıklarını sürdürüyor. Projeler kapsamında geniş arazi alanlarında ağaç kesimi, üst toprağın kaldırılması, yolların oluşturulması ve diğer altyapı çalışmaları başladı. Ancak Finlandiya Denetim Kurumu LVV, bu faaliyetlerin zorunlu çevresel etki değerlendirmesi tamamlanmadan yürütüldüğünü belirledi.
Muhos’taki proje alanının yaklaşık 330 hektar, Kajaani’deki alanın ise 200 hektara yakın olduğu belirtiliyor. LVV, arazinin bu ölçekte değiştirilmesinin çevre üzerinde önemli etkiler yaratabileceğine dikkat çekerek çalışmaların durdurulmasını istedi. Google’dan da yürütülen faaliyetlerle ilgili açıklama talep edildi.
Çevresel Değerlendirme Sonradan mı Geliyor?
Finlandiya’daki tartışmanın merkezinde, çevresel etki değerlendirmesinin proje başlamadan önce yapılması gerekliliği bulunuyor. LVV’ye göre ağaçların kesilmesi, toprağın kaldırılması, yolların ve depolama alanlarının oluşturulması gibi müdahaleler başladıktan sonra yapılacak bir değerlendirme, projenin çevresel etkilerini ve olası alternatifleri değerlendirme işlevini zayıflatabilir. Bu nedenle kurum, Muhos ve Kajaani’de çevreyi önemli ölçüde değiştiren çalışmaların en geç 23 Ekim’e kadar durdurulmasını istedi.
Google ise projelerde şirketin kendi yüksek çevre standartlarının gerisinde kalındığını kabul etti. Şirket, Finlandiya Orman Yasası kapsamında hareket ettiğini, proje alanlarında doğa araştırmaları yürüttüğünü ve ekolojik değeri yüksek alanları korumaya yönelik önlemler aldığını açıkladı. Google ayrıca Muhos’ta yaklaşık 130 hektarlık alanda ağaç dikimi ve biyoçeşitliliği desteklemeye yönelik çalışmalar planlıyor. Ancak yeniden ağaçlandırma, çevresel değerlendirme konusundaki temel soruyu ortadan kaldırmıyor: Bir orman alanının başka bir yerde yeniden oluşturulması, inşaat öncesindeki ekosistemin kaybını ne ölçüde telafi edebilir?
13 Milyar Euroluk Veri Merkezi Yatırımı
Çevre tartışmasının yaşandığı projeler, Google’ın Finlandiya için açıkladığı büyük yatırım planının bir parçası. Şirket, 2027 ve 2028 yıllarında ülkedeki veri merkezi ve dijital altyapı yatırımlarına en az 13 milyar euro ayırmayı planlıyor. Muhos ve Kajaani’nin yanı sıra Vaala’da yeni veri merkezleri kurulması, Hamina’daki mevcut tesisin ise genişletilmesi planlanıyor. Finlandiya; serin iklimi, düşük karbonlu elektrik üretimi ve enerji altyapısı nedeniyle Avrupa’daki veri merkezi yatırımları için giderek daha fazla tercih ediliyor. Ancak veri merkezlerinin büyümesi yalnızca elektrik talebini artırmıyor. Büyük tesisler için gereken arazi, su, ulaşım ve enerji altyapısı da çevresel etkilerin bir parçası haline geliyor.
Dijital Ekonominin Görünmeyen Altyapısı
Yapay zekâ ve bulut hizmetlerine yönelik talep arttıkça veri merkezleri de dünyanın farklı bölgelerinde hızla çoğalıyor. Bu büyüme genellikle enerji tüketimi ve karbon emisyonları üzerinden tartışılıyor. Finlandiya’daki Google projeleri ise başka bir maliyeti öne çıkarıyor: Dijital dünyanın da fiziksel bir arazi ihtiyacı var. Google’ın Finlandiya’daki yatırımları açısından asıl sınav, düşük karbonlu enerji kullanmakla sınırlı değil. Veri merkezlerinin kurulacağı alanların nasıl seçildiği, doğal alanların nasıl korunduğu ve çevresel değerlendirmelerin yatırım takviminden önce mi sonra mı yapıldığı da artık sürdürülebilirlik tartışmasının parçası.
