İklim teknolojilerinin önündeki engellerden biri, projelerin karbon giderimi sağlamaya başlamadan önce ciddi bir yatırıma ihtiyaç duyması. Citi’nin yeni finansman modeli, bu açığı karbon piyasasıyla kapatmayı hedefliyor: Yatırımcılar geleneksel faiz kuponları yerine, finanse edilen projenin ürettiği karbon kredilerinin ihracına ve teslimine bağlı ödemeler alacak.
Banka, 20 Ekim’de tamamladığı 72 milyon dolarlık, 3,5 yıl vadeli ve anapara korumalı Carbon Removal-Linked Note aracının, ticari bir bankanın doğrulanmış karbon giderimine bağlı ilk sonuç odaklı tahvili olduğunu belirtiyor. Finansman, çevresel çözümler geliştiren Applied Carbon’ın Teksas’taki biyokömür projesinin ölçeklenmesini destekleyecek. Yatırımcı Nuveen’in de katıldığı yapıda, Microsoft’un 2022’de şirketle imzaladığı karbon kredisi satın alma anlaşması, projenin üreteceği krediler için mevcut bir alıcı talebi sağlıyor.
Tarımsal atık, karbon giderimi
Applied Carbon, hasat sonrası tarlada kalan bitki artıklarını hareketli piroliz sistemleriyle işliyor. Oksijensiz ortamda yüksek sıcaklıkta gerçekleştirilen bu işlem, biyokütleyi karbon açısından zengin ve daha kararlı bir malzeme olan biyokömüre dönüştürüyor. Biyokömürün toprağa uygulanması, karbonun uzun süre depolanmasına katkı sağlayabiliyor; aynı zamanda toprak sağlığı açısından da yarar sunabiliyor.
Şirketin mobil sistemi, bitki artıklarının doğrudan tarlada işlenmesine olanak tanıyor. Böylece tarımsal atık, yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir kalem olmaktan çıkıp hem toprak uygulamasında kullanılabilen hem de karbon giderimi kredisi üretimine konu olabilen bir girdiye dönüşüyor. Projenin çevresel başarısı ise kullanılan biyokütle miktarının ötesinde, ne kadar karbonun gerçekten uzaklaştırıldığına ve bu sonucun ne ölçüde güvenilir biçimde doğrulandığına bağlı.
Getiri, çevresel sonuca bağlanıyor
Geleneksel tahvillerde yatırımcılar belirli koşullarda faiz ödemesi alırken bu araçta ödemeler, projenin ürettiği ve teslim ettiği karbon kredileriyle ilişkilendiriliyor. Böylece finansal getiri ile çevresel çıktı arasında doğrudan bir bağ kuruluyor. Anaparanın korunması, yatırımcı açısından yapının önemli özelliklerinden biri; ancak getirinin karbon kredilerinin üretimine ve teslimine bağlı olması, projenin performansının finansal sonuçta belirleyici olacağı anlamına geliyor.
Modelin arkasındaki soru şu: Karbon giderimi için ihtiyaç duyulan uzun vadeli sermaye, çevresel sonuçları finansal performansın parçası hâline getirerek daha kolay harekete geçirilebilir mi? Citi bu yapının özel sermayenin karbon giderimi projelerine yönelmesi için yeni bir yol açabileceğini savunuyor. Ancak finansal tasarımın yeniliği, tek başına iklim etkisinin büyüklüğünü kanıtlamıyor. Bunun için karbon kredilerinin ölçüm, doğrulama ve kalıcılık koşulları belirleyici olacak.
