Sürdürülebilir finansman, siyasi tartışmaların ve ekonomik belirsizliklerin gölgesinde zaman zaman ivme kaybediyor gibi görünse de kurumsal yatırımcıların gündeminden düşmüş değil. Ancak bu kez yatırımcıların öncelikleri değişiyor. Çevresel ve sosyal etki yaratma hedefinin yanına finansal dayanıklılık, fiziksel iklim riskleri ve uzun vadeli büyüme fırsatları daha güçlü biçimde yerleşiyor.

Morgan Stanley Sürdürülebilir Yatırım Enstitüsü'nün 2026 tarihli Sustainable Signals araştırması, bu değişimi rakamlarla ortaya koyuyor. Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya-Pasifik'ten 900 kurumsal yatırımcının katıldığı araştırmaya göre varlık sahiplerinin yüzde 82'si, varlık yöneticilerinin ise yüzde 85'i önümüzdeki iki yılda sürdürülebilir yatırım stratejilerine ayırdıkları varlık payını artırmayı planlıyor.

Sermaye Geliyor Ama Daha Temkinli

İlk bakışta yüzde 80'i aşan oranlar güçlü bir büyüme sinyali veriyor. Ancak araştırmanın ayrıntıları, yatırımcıların artık daha kontrollü hareket ettiğini gösteriyor. Sürdürülebilir yatırımlara ayrılan payı artırmayı planlayanların oranı geçen yıla yakın seyretse de artışın büyüklüğüne ilişkin beklentiler belirgin biçimde gerilemiş durumda.

Varlık sahiplerinin yüzde 52'si, varlık yöneticilerinin ise yüzde 51'i sürdürülebilir yatırımlardaki artışın yüzde 5'e kadar olmasını bekliyor. Yüzde 5'in üzerinde büyüme öngörenlerin oranı ise geçen yıl yaklaşık üçte iki düzeyindeyken bu yıl yaklaşık üçte bire gerilemiş durumda.

Yatırım kararlarının gerekçeleri de değişiyor. Sürdürülebilir yatırımlarda büyüme fırsatlarına erişim ilk sıraya yükselirken sürdürülebilirlikle bağlantılı risklerin finansal açıdan önem kazanması ikinci sırada yer alıyor. Geçen yıl öne çıkan güçlü finansal performans ve ESG yatırımlarının olgunlaşması gibi gerekçelerin yerini daha doğrudan ticari fırsatlar ve risk yönetimi alıyor.

İklim Riski Artık Portföy Meselesi

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, iklim adaptasyonu ve dayanıklılığının yatırımcıların sürdürülebilirlik gündeminde iklim azaltımının önüne geçmesi. Katılımcıların yüzde 59'u iklim adaptasyonu ve dayanıklılığını yatırım stratejilerinin bir parçası olarak değerlendirirken iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya yönelik yatırımları önceliklendirenlerin oranı yüzde 52.

Bu değişim tesadüf değil. Yatırımcılar artık iklim değişikliğini yalnızca gelecekteki bir çevre sorunu olarak değil, varlıkların değerini ve portföylerin performansını doğrudan etkileyebilecek bir finansal risk olarak ele alıyor.

Bununla birlikte önemli bir çelişki de var: Katılımcıların yaklaşık yüzde 90'ı fiziksel iklim risklerinin yatırımları üzerindeki etkisini ölçmenin zor olduğunu belirtiyor. Sürdürülebilir yatırımın önündeki en büyük sorunlardan biri de burada ortaya çıkıyor. Riskin varlığı kabul ediliyor ancak bu riskin finansal karşılığını hesaplamak hâlâ kolay değil.

Araştırmada yatırımcıların yüzde 64'ü sürdürülebilir yatırımlara ilişkin veri bulunabilirliği ve tutarlılığını çok önemli bir sorun olarak tanımlıyor. Bu oran geçen yıl yüzde 47 düzeyindeydi.

Türkiye İçin Sermayeye Erişim Sınavı

Küresel yatırımcıların yöneldiği alanlar, Türkiye'deki şirketler açısından da önemli bir gösterge niteliğinde. Özellikle Avrupa'daki yatırımcıların yüzde 93'ünün sürdürülebilir yatırımlara ayırdıkları payı artırmayı planlaması, Türkiye gibi Avrupa pazarlarıyla güçlü ticari ve finansal ilişkileri bulunan ülkeler için dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme.

Ancak bu sermayeden pay almak, yalnızca sürdürülebilirlik hedefleri açıklamakla mümkün olmayacak. Şirketlerin emisyon verilerini, fiziksel iklim risklerini, kaynak kullanımını ve dönüşüm performansını ölçülebilir ve karşılaştırılabilir biçimde ortaya koyması gerekecek.

Türkiye'de sürdürülebilirlik raporlamasına ilişkin düzenlemeler ve Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi uygulamalar şirketler üzerindeki veri ve şeffaflık baskısını artırıyor. Bu tablo, sürdürülebilir finansmana erişimi de doğrudan ilgilendiriyor.

Öte yandan küresel araştırmanın önemli bir sınırı var: Katılımcılar hâlihazırda sürdürülebilir yatırım yapan veya bu alana girmeyi planlayan kurumsal yatırımcılardan oluşuyor. Dolayısıyla yüzde 80'in üzerindeki oranı bütün yatırım piyasasının genel eğilimi olarak okumamak gerekiyor.

Yine de ortaya çıkan yön açık: Sürdürülebilirlik yatırımları gündemden düşmüyor; ancak sermaye artık daha seçici, daha ölçülebilir ve risk odaklı hareket ediyor. Türkiye'deki şirketler için asıl mesele de bu değişime ne kadar hızlı hazırlanabilecekleri.

Kaynak: Morgan Stanley Institute for Sustainable Investing, Sustainable Signals: Institutional Investors 2026.