Portekiz, Avrupa'nın önemli veri merkezi üslerinden biri olma hedefi doğrultusunda yatırımları teşvik ederken sektörün çevresel etkilerini kontrol altına alacak yeni bir düzenleme hazırlıyor. Çevre Bakanı Maria da Graça Carvalho, 3 Kasım'da parlamentoda yaptığı açıklamada, veri merkezlerinin yenilenebilir enerjiyle çalışmasını zorunlu kılacak kararname üzerinde çalışıldığını duyurdu.
Düzenlemeye göre işletmeciler, ihtiyaç duydukları elektriği yenilenebilir kaynaklardan sağlamak zorunda olacak. Bunun için kendi enerji tesislerini kurmaları gerekmeyecek; elektrik tedarikçilerinden yenilenebilir enerji satın almaları da yeterli olacak.
Portekiz'in güneş, rüzgâr ve hidroelektrik kaynakları açısından sahip olduğu potansiyelin, bu koşulun karşılanmasını kolaylaştırması bekleniyor.
Tatlı Su Kullanımına Sınır Geliyor
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de veri merkezlerinin soğutma sistemlerinde kullandığı su. Yüksek işlem kapasitesine sahip tesislerin özellikle yapay zekâ uygulamaları nedeniyle artan soğutma ihtiyacı, su kaynakları üzerindeki baskıyı büyütüyor.
Çevre Bakanı Carvalho, yeni projelerin tatlı su gerektirmeyen soğutma teknolojileri kullanmasını veya yerel halkın ve diğer ekonomik faaliyetlerin su ihtiyacıyla rekabet etmeyecek alternatif kaynaklara yönelmesini isteyeceklerini açıkladı.
Bakan, projelerin su kullanımı açısından sıkı koşullara tabi tutulacağını ve çevresel değerlendirme süreçlerinin daha kapsamlı yürütüleceğini belirtti.
2,6 GW'lık Veri Merkezi Yatırımı Geliştirme Aşamasında
Portekiz, Avrupa'nın yükselen veri merkezi pazarlarından biri olarak 2,6 GW'ın üzerinde kapasiteyi geliştirme aşamasında bulunduruyor. Bu yatırımların en büyüğü, Sines bölgesinde Microsoft'un yapay zekâ altyapısı yatırımlarıyla desteklenen 1,2 GW kapasiteli Start Campus projesi.
Altı binadan oluşması planlanan projenin ilk binası faaliyete geçmiş durumda. Tesis, yenilenebilir enerji kullanıyor ve soğutma ihtiyacını deniz suyuyla karşılıyor.
Yeni düzenleme, ülkenin veri merkezi yatırımlarını çekme hedefi ile enerji ve su kaynaklarını koruma yaklaşımını aynı çerçevede buluşturmayı amaçlıyor.
Yapay Zekânın Görünmeyen Maliyeti: Su ve Elektrik
Portekiz'in hazırladığı düzenleme, yapay zekâ ekonomisinin büyümesiyle birlikte veri merkezlerinin çevresel etkilerinin de yatırım kararlarında belirleyici hale geldiğini gösteriyor. Veri merkezleri yalnızca yüksek miktarda elektrik tüketmiyor; sunucuların soğutulması için kullanılan su da özellikle kuraklık riski taşıyan bölgelerde önemli bir kaynak yönetimi sorunu oluşturuyor.
Üstelik yenilenebilir enerji kullanımı tek başına bu tesisleri sürdürülebilir hale getirmiyor. Elektrik tüketiminin yanı sıra su ayak izi, şebeke üzerindeki yük ve yerel kaynakların paylaşımı da değerlendirilmesi gereken başlıklar arasında.
Portekiz'in hazırladığı düzenleme, teknoloji yatırımlarının çevresel maliyetlerinin yatırımcıların sorumluluğuna daha fazla dahil edilmesi yönünde bir adım niteliğinde.
