Türkiye'nin yeşil dönüşüm politikalarında yeni dönem başladı. 2021'de yürürlüğe giren Yeşil Mutabakat Eylem Planı, küresel ticaretin değişen koşulları, Avrupa Birliği'nin iklim politikaları ve Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeniden düzenlendi.
Cumhurbaşkanı imzasıyla yayımlanan genelgeye göre, 2026-2030 dönemini kapsayan yeni planın merkezinde ikiz dönüşüm yaklaşımı bulunuyor. Bu yaklaşım, ekonomik dönüşümün yalnızca karbon emisyonlarını azaltmakla sınırlı kalmamasını, dijitalleşme ve teknolojik altyapıyla birlikte ilerlemesini öngörüyor. Planın temel hedeflerinden biri, Türkiye ekonomisinin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonunu güçlendirmek ve Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği kapsamındaki ekonomik ilişkileri yeni dönemin çevresel standartlarına uyarlamak.
Uygulama nasıl izlenecek?
Yeni planın önemli yeniliklerinden biri, uygulama sürecinin düzenli olarak izlenmesine yönelik mekanizma. İlgili kamu kurumları, sorumlu oldukları eylemlere ilişkin yıllık gelişme raporlarını Ticaret Bakanlığına sunacak. Uygulama süreci ise bakanlıklar ve ilgili kamu kurumlarının temsil edildiği Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu tarafından takip edilecek. Çalışma grubunun başkanlığını Ticaret Bakanı veya görevlendireceği bakan yardımcısı yürütecek.
Asıl sınav uygulamada
Yeni eylem planı; karbon fiyatlandırması, sanayinin karbonsuzlaştırılması, yenilenebilir enerji, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir üretim gibi başlıkları kapsayan geniş bir dönüşüm çerçevesi sunuyor. Ancak planın başarısını belirleyecek olan, hedeflerin açıklanmasından çok sahadaki karşılığı olacak. Sanayinin dönüşüm maliyetlerini kim üstlenecek? Özellikle KOBİ'lerin teknoloji ve finansmana erişimi nasıl sağlanacak? Kamu kurumlarının yıllık raporlamaları somut ilerlemeyi ölçebilecek mi? Avrupa Birliği'nin karbon düzenlemeleri ve değişen ticaret koşulları karşısında Türkiye'nin rekabet gücünü koruması, bu sorulara verilecek yanıtlarla yakından ilişkili. Beş yıllık yeni dönem, Türkiye'nin yeşil dönüşüm iddiasını uygulama performansıyla kanıtlaması gereken bir süreç olacak.
