COP31’de Liderlerden Uyarı!

12 Kasım 2026 | Gündem

Antalya’da bir araya gelen dünya liderleri, iklim krizine karşı daha hızlı ve ortak hareket edilmesi çağrısı yaptı. BM Genel Sekreteri António Guterres fosil yakıtlardan çıkış için açık takvimler isterken, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva savaşların ve ticaret gerilimlerinin iklim gündemini geri plana ittiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı ve emisyon azaltımında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurgularken Gazze’deki yıkımın çevresel boyutuna dikkat çekerek yaşananları “ekokırım” olarak nitelendirdi.

COP31’in liderler zirvesinde kürsüye çıkan isimlerin mesajı büyük ölçüde aynıydı: İklim krizi beklemiyor. Buna karşılık ülkelerin verdiği taahhütler, emisyonları düşürmek ve toplumları değişen iklime hazırlamak için gereken hızın gerisinde kalıyor.

cop31 liderler zirvesi

BM Genel Sekreteri António Guterres, iklim krizinin uluslararası toplumun müdahale kapasitesini aştığı uyarısında bulundu. Fosil yakıt şirketlerinin yüksek kazançlarını sürdürürken gezegene verilen zararın büyüdüğüne dikkat çekti. Guterres, ülkelerden fosil yakıtlara bağımlılığı sona erdirecek açık takvimler hazırlamalarını, iklim uyumunu güçlendirmelerini ve gelişmekte olan ülkelere finansman desteğini artırmalarını istedi.

Guterres’in mesajı yalnızca emisyon azaltımıyla sınırlı değildi. İklim felaketlerinin yaşamları, geçim kaynaklarını ve ekonomileri doğrudan etkilediğini hatırlatarak erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması ve iklim risklerine karşı hazırlığın güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Lula’dan Savaş ve Ticaret Gerilimine Eleştiri

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, iklim gündeminin son bir yılda uluslararası siyasette geri plana itildiğini söyledi. Savaşların, silahlanmanın, enflasyonun ve ticaret anlaşmazlıklarının gelecek kuşakların yaşam hakkından daha fazla konuşulur hâle geldiğini belirtti.

Lula’nın eleştirisi, COP31’in toplandığı uluslararası ortamı da özetliyor. Jeopolitik gerilimler enerji güvenliğini yeniden ülkelerin öncelikleri arasına taşırken, iklim politikaları giderek daha fazla ulusal çıkarlar ve ticari rekabet üzerinden tartışılıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da uluslararası dayanışmanın önemine dikkat çekti. Konuşmasında Gazze’deki savaşın çevresel sonuçlarını gündeme taşıdı; zeytin ağaçlarının kesilmesi, toprağın ve suyun kirlenmesi, kent altyapısının yıkılması gibi etkileri anlattı. Gazze’de yaşananları çevresel yıkım boyutuyla da değerlendirdi.

Bu çıkış, iklim zirvelerinde savaşların çevresel sonuçlarının ve ekosistemler üzerindeki uzun vadeli etkilerinin daha fazla tartışılması gerektiğini gösteriyor.

İklim Finansmanı Borç Yüküne Dönüşmemeli

Zirvenin öne çıkan başlıklarından biri de iklim finansmanıydı. Maldivler Devlet Başkanı Mohamed Muizzu, iklim değişikliğinin etkilerine karşı kırılgan ülkelerin öngörülebilir ve hibe temelli finansmana erişmesi gerektiğini savundu. Yeni finansman kaynaklarının zaten yüksek borç yükü altındaki ülkeleri daha fazla borçlandırmaması gerektiğini vurguladı.

Bu talep, iklim finansmanındaki temel eşitsizliği yeniden gündeme getiriyor. İklim krizine en az katkıda bulunan ada devletleri ve düşük gelirli ülkeler, deniz seviyesinin yükselmesi, aşırı hava olayları ve kıyı kaybı gibi etkilerle en ağır biçimde karşı karşıya. Buna rağmen uyum yatırımları için ihtiyaç duydukları kaynağa erişmekte zorlanıyorlar.

Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng ise gelişmiş ülkelerin emisyon azaltımı ve iklim finansmanı sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini söyledi. Tüm ülkelerin mevcut taahhütlerini karşılaması, mümkünse daha ileri hedefler belirlemesi çağrısında bulundu.

Elektrifikasyon Gündemde, Fosil Yakıt Takvimi Belirsiz

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, küresel elektrifikasyon girişimine destek verdi. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ise temiz enerji, elektrikleşme, okyanusların korunması ve iklim finansmanı alanlarında daha somut iş birliği çağrısı yaptı.

Bu başlıklar, Türkiye’nin COP31 kapsamında öne çıkardığı 2035’e kadar küresel elektrifikasyon oranını yüzde 35’e çıkarma önerisiyle örtüşüyor. Ulaşımın, binaların ve sanayinin elektrikleşmesi enerji dönüşümünü hızlandırabilecek önemli bir araç. Ancak elektriğin hangi kaynaklardan üretileceği sorusu yanıtlanmadan elektrifikasyonu tek başına iklim çözümü olarak görmek mümkün değil.

Zirvenin temel açmazı da burada beliriyor. Elektrik kullanımını artırmak konusunda ortak bir zemin oluşurken kömür, petrol ve gazdan çıkışın takvimi konusunda aynı açıklık bulunmuyor. Temiz enerji yatırımlarının hızlandırılması kadar fosil yakıt bağımlılığının azaltılması da gerekiyor.

En Büyük Kirleticilerden Bazıları Zirvede Yok

Liderler zirvesinin dikkat çeken bir diğer özelliği, küresel emisyonlarda büyük pay sahibi ülkelerin üst düzey siyasi temsil düzeyinin sınırlı kalmasıydı. ABD, ikinci yıl üst üste resmî heyet göndermedi. Çin ve Hindistan liderleri de Antalya’daki toplantıya katılmadı. G7 ülkelerinden Fransa, Almanya, Japonya, İtalya ve Kanada da en üst düzey liderlerini zirveye göndermedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen’in katılımına rağmen, dünyanın en büyük ekonomilerinin önemli bölümünün devlet veya hükümet başkanları düzeyinde temsil edilmemesi dikkat çekti.

Bu tablo, iklim müzakerelerinin yalnızca teknik bir uzlaşma arayışı olmadığını bir kez daha gösteriyor. Emisyon azaltımı, enerji güvenliği, ticaret, finansman ve jeopolitik çıkarlar aynı masada buluşuyor. Ancak en fazla emisyon üreten ülkelerin siyasi iradesi olmadan küresel hedefleri uygulamaya geçirmek de zorlaşıyor.

Antalya’dan Beklenen: Yeni Sözler Değil, Uygulama

COP31’in liderler zirvesinde verilen mesajlar, iklim krizinin artık uzak bir gelecek meselesi olarak görülmediğini ortaya koyuyor. Aşırı sıcaklar, seller, kuraklık, buzulların erimesi ve deniz seviyesindeki yükseliş, ülkelerin ekonomik ve toplumsal güvenliğini doğrudan etkiliyor.

Buna rağmen liderlerin konuşmalarında öne çıkan başlıklar, yıllardır uluslararası iklim gündeminde yer alan taleplerden çok farklı değil: Daha hızlı emisyon azaltımı, fosil yakıtlardan çıkış, daha fazla iklim finansmanı ve güçlü uluslararası iş birliği.

Antalya’daki zirvenin başarısı, bu çağrıların kaç kez tekrarlandığıyla değil, müzakere masasında hangi somut kararlara dönüştüğüyle ölçülecek. Dünya artık iklim krizinin varlığını kabul etmekten çok daha fazlasına ihtiyaç duyuyor. Sıra, verilen sözlerin uygulanmasında.

Yazıyı Paylaş:

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR...

Chef Seasons, SIAL Paris 2024’te Sürdürülebilirlik Ödülüyle Gururlandırdı

GCA Ödül

GCA’ya Pentawards’tan Gümüş Ödül

Mitsubishi Company

Mitsubishi’den Şaşırtan Karar: Japonya’daki RES’lerden Çekiliyor

Türk Telekom’dan Sivas’a Dev GES Yatırımı

Siemens Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Hüseyin Gelis

Siemens Türkiye 2023 Sürdürülebilirlik Raporu’nu Yayımladı

Schneider Electric ve Elder

Schneider Electric ve Elder’den “İnovasyon Günleri: Dijital Şebekeler”