Bolivya’nın Yungas bölgesindeki bulut ormanlarında yaşayan küçük, benekli bir kedi, uzun yıllar boyunca Güney Amerika’da bilinen kaplan kedilerinden biri olarak değerlendirildi. Ancak bilim insanlarının yürüttüğü genetik araştırmalar, hayvanın ayrı bir tür olduğunu ortaya çıkardı. Leopardus tilcayo adı verilen tür, yaklaşık 46 santimetre uzunluğunda ve 1,4 kilogram ağırlığında. Açık kahverengi kürkü üzerindeki koyu rozetleri nedeniyle diğer kaplan kedilerine benzeyen türün fark edilmesi de bu nedenle uzun zaman aldı. Araştırmacılar, yeni türün yaklaşık 1,4 milyon yıl önce yakın akrabalarından ayrıldığını belirledi.

Araştırma bir kediden başladı

Türün hikâyesi bilimsel bir keşif gezisinden çok daha sıradan bir olayla başladı. Yıllar önce orman yakınında bulunan bir yavru kedi bir aile tarafından sahiplenildi. Hayvanın evcil bir kedi olmadığı anlaşılınca yaklaşık 2017’de Bolivya’daki Senda Verde yaban hayatı merkezine getirildi. Burada biyolog Paola Nogales-Ascarrunz tarafından incelenen hayvanın diğer kaplan kedilerinden farklı özelliklere sahip olduğu fark edildi. Bunun üzerine Güney Amerika’nın farklı bölgelerinden alınan 38 kedi örneğinin genetik verileri karşılaştırıldı. Çalışma, daha önce tek bir tür olarak değerlendirilen kaplan kedilerinin aslında beş farklı genetik gruptan oluştuğunu da ortaya koydu.

Şimdi asıl soru başlıyor

Bilim insanlarının yeni tür hakkında bildikleri ise hâlâ oldukça sınırlı. Vahşi doğada kaç tilcayo bulunduğu, yalnızca Bolivya’daki belirli bir bölgede mi yaşadığı yoksa daha geniş bir alana mı yayıldığı henüz bilinmiyor. Kamera kayıtları türün gece daha aktif olabileceğine işaret ederken, incelenen dışkı örneklerinde küçük kemirgen kalıntılarına rastlandı. Şu anda koruma altında bilinen tek birey ise Senda Verde’de bulunuyor.

Yeni türün yaşam alanı olan Yungas bulut ormanları ise keşfin en kritik bölümünü oluşturuyor. And Dağları ile Amazon havzası arasında uzanan bölge, yüksek biyolojik çeşitliliğine rağmen ormansızlaşma, tarım alanlarının genişlemesi, insan kaynaklı yangınlar ve madencilik faaliyetlerinin baskısı altında. Dolayısıyla bilim dünyası bir yandan yeni bir türün adını koyarken diğer yandan bu türün yaşam alanının ne kadar süre korunabileceği sorusuyla karşı karşıya. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin yeni bulgular ışığında kaplan kedilerinin koruma durumlarını yeniden değerlendirmesi bekleniyor.

Bu keşif, doğadaki türlerin tamamını bildiğimize ilişkin varsayımın da hâlâ ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Leopardus tilcayo milyonlarca yıldır orada olabilir; onu yeni yapan şey, bizim onu ancak şimdi fark etmiş olmamız.