Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9 Kasım’da Antalya’da başladı. 20 Kasım’a kadar sürecek zirve, hükümetleri, iş dünyasını ve sivil toplumu iklim politikalarını görüşmek üzere bir araya getiriyor. Türkiye’nin ev sahipliğindeki konferansın eylem gündeminde, ülkelerin iklim taahhütlerini ölçülebilir sonuçlara dönüştürmesi öne çıkıyor.

Türkiye’ye 1,6 milyar dolarlık iklim finansmanı
Zirvenin dördüncü gününde Türkiye ile Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) arasında 1,6 milyar dolarlık finansman paketi açıklandı. Bankanın bugüne kadarki en büyük iklim politikası finansmanı olan paket, Türkiye’nin İklim Kanunu’nun uygulanmasını ve emisyon azaltım hedeflerine yönelik reformları destekleyecek. Emisyon ticaret sisteminin geliştirilmesi, yenilenebilir enerji yatırımları ve sürdürülebilir finansmanın yaygınlaştırılması programın öncelikleri arasında. Programın somut hedefleri arasında, en az 180 tesisin Nisan 2027’ye kadar emisyon ticaret sistemi kapsamında baz emisyonlarını raporlaması ve 2027’nin başına kadar toplam 1.800 megavatlık rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesi için üretim lisansı alınması da yer alıyor.
Guterres’ten fosil yakıt şirketlerinin kârlarına vergi çağrısı
BM Genel Sekreteri António Guterres, 11 Kasım’daki Liderler Zirvesi’nde fosil yakıtlardan adil ve hızlı bir çıkış çağrısı yaptı. Yeni bir İklim Adaleti Mutabakatı öneren Guterres, hükümetlerden fosil yakıt şirketlerinin olağanüstü kârlarını vergilendirmelerini ve elde edilecek geliri iklim felaketlerinden etkilenen kırılgan ülkelerin toparlanmasına ayırmalarını istedi. Öneri, iklim krizinin yol açtığı kayıp ve zararların maliyetini kimin üstleneceği sorusunu zirve gündemine taşıdı.
Elektrikte 2035 hedefi yüzde 35
COP31 Başkanlığı, 2035’e kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarmayı hedefliyor. Binalar da bu dönüşümün önemli bir parçası. Zirve öncesinde duyurulan Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı, dünya genelindeki bina stokunun işletme kaynaklı enerji yoğunluğunu 2035’e kadar, 2020 düzeyine göre yüzde 25 azaltmayı amaçlıyor. Bu hedef, binaların kullanımı sırasında metrekare başına daha az enerji tüketilmesi anlamına geliyor.
Liderler zirvesinde G7’nin boş koltukları
ABD federal yönetimi Antalya’daki görüşmelere resmî heyet göndermedi. Fransa, Almanya ve İtalya’nın yanı sıra Japonya ve Kanada’nın liderleri de 11–12 Kasım’daki Liderler Zirvesi’ne katılmadı. Büyük ekonomilerden gelen bu sınırlı üst düzey katılım, iklim finansmanı ve fosil yakıtlardan çıkış için siyasi destek aranan toplantının dikkat çeken gelişmelerinden biri oldu.

Danimarka’da özel uçak tartışması
Danimarka Kraliçesi Mary ile İklim Bakanı Samira Nawa’nın Antalya’ya kiralık özel uçakla gelmesi Danimarka’da eleştiri konusu oldu. İklim politikalarından sorumlu bir bakanın zirveye özel uçakla gitmesine tepki gösterenler arasında Danimarka’nın Alternativet partisi de yer aldı. Yolculuk tercihi, emisyon azaltımı için Antalya’da bir araya gelen hükümetlerin kendi uygulamalarını da tartışmaya açtı.
Greta Thunberg’den zirveye lobi eleştirisi
İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg de Antalya’da basının karşısına çıktı. Zirveyi “ikiyüzlü” olarak niteleyen Thunberg, fosil yakıt lobicilerinin COP sürecindeki varlığını eleştirdi. Bu çıkış, resmî görüşmeler sürerken fosil yakıt sektörünün iklim müzakerelerindeki etkisine yönelik itirazı yeniden gündeme taşıdı.
Antalya’dan hangi adımlar çıkacak?
COP31’in resmî takvimi 20 Kasım’a kadar devam ediyor. İlk günlerde açıklanan finansman paketi ve enerji hedeflerinin sahadaki karşılığını görmek zaman alacak. Zirve kapanırken yanıtı aranacak soru ise daha somut: Hangi ülkeler ve kurumlar, açıkladıkları hedefler için kaynak, uygulama takvimi ve ilerlemeyi kamuoyuna açıklama taahhüdü ortaya koyacak?






