İngiltere’de yaz aylarında denize, göle ya da nehre girenler için suyun temizliği yeniden tartışma konusu. Surfers Against Sewage’ın (SAS) açıkladığı verilere göre su şirketleri yalnızca temmuz ve ağustos aylarında İngiltere genelindeki sulara 43 binden fazla saat atık su boşalttı. Bunun 2 binden fazla saati, resmi olarak yüzme suyu olarak belirlenmiş alanlarda gerçekleşti.
Rakamın ölçeğini anlamak için 2 bin saati başka türlü düşünmek yeterli: Bu, yaklaşık 83 günlük kesintisiz bir süreye denk geliyor.
Daha dikkat çekici olan ise deşarjların yalnızca yağışlı günlerle sınırlı kalmaması. SAS verileri, mayıs-ağustos dönemindeki üç sıcak hava dalgası sırasında belirlenmiş yüzme sularında yaklaşık 14 bin saatlik kanalizasyon deşarjı gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Oysa İngiltere’de storm overflow sistemlerinin temel gerekçesi, yoğun yağış sırasında kanalizasyon sistemlerinin kapasitesinin aşılmasını önlemek.
“İyi” Ve “Mükemmel” Sularda Da Uyarı
SAS’ın Safer Seas and Rivers Service uygulaması üzerinden yaz boyunca 290 kanalizasyon uyarısı yayımlandı. Bu uyarıların yaklaşık yüzde 85’i, Çevre Ajansı tarafından su kalitesi “iyi” veya “mükemmel” olarak sınıflandırılan yüzme alanlarında verildi.
Bu durum, resmi su kalitesi değerlendirmeleri ile gerçek zamanlı kirlilik uyarıları arasındaki farkı da gündeme getiriyor. Çünkü bir yüzme alanının genel kalite sınıfının “iyi” olması, o noktada belirli zamanlarda kanalizasyon deşarjı yaşanmayacağı anlamına gelmiyor.
Yaz boyunca Wallasey Beach ve Moreton Beach, Readymoney Cove ile Plymouth Hoe East gibi popüler yüzme noktaları deşarjlardan etkilenen alanlar arasında yer aldı. Ağustos ayındaki resmi tatil hafta sonunda ise yalnızca dört günde yüzme sularına yapılan deşarjların toplam süresi 821 saate, başka bir ifadeyle yaklaşık 34 güne ulaştı.
Su Şirketleri Ne Diyor?
Su sektörünü temsil eden Water UK ise tabloya başka bir açıdan bakıyor. Kuruluş, Çevre Ajansı’nın son verilerine göre İngiltere’deki yüzme sularının yüzde 87’sinin “iyi” veya “mükemmel” kalite sınıfında olduğunu belirtiyor. Water UK ayrıca hiçbir kanalizasyon taşmasının kabul edilebilir olmadığını ve 2030’a kadar storm overflow kaynaklı taşmaları yarıya indirmek amacıyla yatırımların artırıldığını söylüyor.
Water UK, 1.700 atık su arıtma tesisinin kapasitesinin yükseltilmesini de içeren yatırımların üç katına çıkarılacağını açıklıyor. United Utilities de Kuzeybatı İngiltere’de bir yüzyılı aşkın sürenin en büyük atık su altyapısı yatırımını gerçekleştirdiğini belirtiyor.
İngiltere Çevre, Gıda ve Köyişleri Bakanlığı (Defra) ise mevcut tablonun kabul edilemez olduğunu savunuyor. Bakanlık, storm overflow sistemlerinin yalnızca belirli koşullarda kullanılması gerektiğini belirtirken, su sektörünün kapsamlı biçimde yeniden düzenlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade ediyor.
Mesele Sadece Kanalizasyon Değil
SAS, temmuz ve ağustos aylarında nehir, göl ve denizlerde yüzdükten sonra hastalandığını bildiren 636 kişiden rapor aldığını açıkladı. Bildirimler arasında gastroenterit ile cilt, kulak ve göz enfeksiyonları bulunuyor; bazı vakalarda hastaneye yatış da bildirildi. Ancak bu bildirimlerin tamamının belirli bir kanalizasyon deşarjından kaynaklandığı sonucuna varmak mümkün değil.
Öte yandan kirliliğin kaynağı da her zaman kanalizasyon değil. Çevre Ajansı’nın 2025 yüzme sezonu sonrasında yayımladığı değerlendirmelerde bazı alanlardaki fekal kirliliğe tarım, kentsel yüzey akışı, köpekler ve kuşlar gibi farklı kaynakların da katkıda bulunduğu belirtiliyor. Kanalizasyon ise 47 alanda kirliliğin yüzde 10’dan fazlasını oluşturan kaynaklardan biri olarak öne çıkıyor.
Dolayısıyla İngiltere’deki tartışma yalnızca “su şirketleri neden kanalizasyon boşaltıyor?” sorusundan ibaret değil. Asıl mesele, altyapının iklim değişikliğiyle birlikte değişen yağış ve sıcaklık koşullarına ne kadar hazır olduğu ve tüketicinin “iyi” olarak sınıflandırılan bir suyun gerçek zamanlı durumunu ne ölçüde bilebildiği.
