MENA ülkeleri bir yandan güneş ve rüzgâr kapasitesini hızla artırırken diğer yandan bu kaynakların değişken üretimini yönetebilecek elektrik sistemleri kurmaya çalışıyor. Dii Desert Energy’nin The Battery Boom: Scaling Giga-Scale Storage Across MENA başlıklı çalışması, bu dönüşümün depolama tarafında da hızlandığını ortaya koyuyor. Araştırma, 12 ülkedeki 117 batarya enerji depolama projesini izleyen veri tabanına dayanıyor.
43 GW’lık Depolama Pazarı
Dii’ye göre MENA’daki şebeke ölçekli batarya depolama kapasitesi Ağustos 2026 itibarıyla 5,5 GW düzeyinde. Bu kapasitenin 2030’da 43,06 GW’a ve 149,4 GWh’a yükselmesi bekleniyor. Rapora göre büyüme 2025 seviyesine kıyasla yıllık bileşik yüzde 64 civarında gerçekleşebilir. Bu artışın arkasında yalnızca daha fazla batarya kullanma isteği bulunmuyor. Bölgedeki ülkeler, özellikle güneş enerjisindeki hızlı büyümenin ardından üretimin günün farklı saatlerine dağıtılması ve şebekenin daha esnek hale getirilmesi için depolama yatırımlarına yöneliyor.
Suudi Arabistan Öne Çıkıyor
Bölgedeki büyümenin en büyük aktörlerinden biri Suudi Arabistan. Dii’nin verilerine göre ülkenin 2025’te beş işletmedeki BESS projesi toplam 11.625 MWh kapasiteye sahipti. Bunun yanında 69.915 MWh büyüklüğünde 22 projelik taahhüt edilmiş bir proje portföyü bulunuyordu. Geliştirme ve ihale aşamasındaki kapasite de 58.290 MWh seviyesindeydi. Suudi Arabistan’ın yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri de güneş ve depolamayı birlikte büyüten projelerle bölgesel dönüşümün önemli merkezlerinden biri haline geliyor. Masdar ve EWEC’in geliştirdiği 5,2 GW’lık güneş projesine 19 GWh batarya depolama kapasitesi eşlik ediyor.
Batarya Yetmez, Şebeke de Değişiyor
Depolama kapasitesindeki büyüme, yenilenebilir enerjinin tek başına kurulmasından farklı bir aşamaya işaret ediyor. Güneş ve rüzgâr santrallerinin sayısı arttıkça elektrik sistemlerinin üretim ile tüketim arasındaki farkı daha hızlı yönetmesi gerekiyor. Dii, bölgedeki batarya yatırımlarının önünde hâlâ düzenleyici yapıların olgunlaşması, tedarik zincirlerinin yerelleşmesi ve proje ekonomilerindeki belirsizlikler gibi sorunlar bulunduğuna dikkat çekiyor. Özellikle batarya hücrelerinde Çin'e yüksek bağımlılık, fiyat ve tedarik zinciri risklerini artıran başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Başka bir araştırma da depolamanın MENA’daki büyümesinin yalnızca bataryalarla sınırlı kalmayacağını gösteriyor. DNV, bölgenin toplam enerji depolama kapasitesinin 2030’a kadar yaklaşık 10 kat artmasını bekliyor. Bu tabloda bataryaların yanı sıra farklı depolama teknolojilerinin de elektrik sistemindeki esnekliği artırması öngörülüyor.
Petrol Bölgesinde Elektrik Depolama
MENA’nın enerji dönüşümündeki ilginç taraflardan biri de burada ortaya çıkıyor. Dünyanın en önemli petrol ve gaz üreticilerinin bulunduğu bölge, aynı zamanda güneş, rüzgâr ve batarya depolamada büyük ölçekli yatırımlar yapıyor. Ancak depolamanın büyümesi, fosil yakıtların bölgedeki ağırlığının kısa sürede ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. DNV’ye göre MENA’nın birincil enerji arzının yaklaşık yüzde 95’i 2026’da hâlâ fosil yakıtlardan geliyor. Buna karşın yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının önümüzdeki yıllarda hızla yükselmesi bekleniyor. Dolayısıyla batarya yatırımlarındaki sekiz katlık artış, tek başına bir enerji dönüşümü hikâyesi değil. Daha çok MENA’nın güneş ve rüzgârla büyüyen yeni elektrik sistemini çalıştırabilmek için ihtiyaç duyduğu esnekliğin altyapısını kurduğunu gösteriyor.
