Atık krizine karşı en büyük küresel sivil eylem olan 20 Eylül Dünya Temizlik Günü’nde bu yıl "Temiz Tabaklardan Temiz Şehirlere" teması ile atık gıda çıkışını önleyerek gıda israfına odaklanma ve döngüsel ekonomide sürdürülebilir kalkınan dirençli şehirler kurma eylemini hızlandırma için milyonlarca insan bir araya geldi diyen İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu temiz tabakla sofradan kalkarak temiz şehirlere ilerleyelim, atık lokmamız arkamızdan ağlamasın çağrısı yaptı.
Dünya Temizlik Günü ve SÜT-D
Halen Zero Waste Estonia(ZWEE) adıyla etkin farkındalık yaratan, 2011 yılında Estonya’da temizlik eylemi hedefli Lets’s Do It Vakfı(LDIF) kurularak Dünya Temizlik Günü kutlaması ve eylemler başlatıldı. SÜT-D olarak 2020’de dijital yaşamı temizleme ilk çağrımızı yaparak sivil toplum katkımızı sunmaya başladık.Birleşmiş Milletler(BM) Aralık 2023’te 20 Eylül’ü Dünya Temizlik Günü ilan ederek paydaşları temizlik ve farkındalık faaliyetlerine davet etti bilgisini veren SÜT-D Başkanı Prof.Dr.Filiz Karaosmanoğlu bizler için sürdürülebilir yaşamda atık gıda çıkışını kaynağında önleme öncelikli faaliyet başlıklarımızdan diyerek 2026 kutlaması 19-21 Eylül tarihlerinde Çin’in Shaoxing şehrinde BM-Habitat ile LDIF etkinliğinde sorumlu üretim-tüketim-satın almayı yaygınlaştırma; atık azaltımı ve ayrı toplama günlük alışkanlıkları teşvik; yerel atık gıda yönetimi ve döngüsel ekonomi sistemleri güçlendirme; dayanıklı şehirleri destekleyen ortaklıklar ve politikalar geliştirme gerekliliklerine odaklanılıyor bilgisini verdi.
Her lokmamızda saklı servet
Artan atık çıkışı etkisi biyoçeşitlilik kaybı, çevreyi kirliliği, iklim değişikliği üçlü gezegen krizi ile kentsel altyapı ve halk sağlığı üzerinde yükselen baskı yaratarak BM verisine göre gayriresmi yerleşim bölgelerinde yaşayan 1,1 milyardan fazla insan için sorun olurken 1 milyardan fazla öğün israf edilip küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8-10’una sebep olunuyor. Bu nedenlerle atık gıdanın azaltılması BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Paris Anlaşması gereğince daha döngüsel daha dayanıklı daha adil şehirlerin inşası için önemli adımdır vurgulamasını yapan Prof.Karaosmanoğlu her lokmamızda enerji, su, doğamızın kaynakları, emek ve akçe saklı. Her atık lokmamızda da bu saklı gezegenimizin ve kesemizin sermayesi ulusal servetimiz dedi.
Atık lokmamız arkamızdan ağlamasın
Prof. Karaosmanoğlu “BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı(COP31) eylem gündemi 10 öncelikli alanından biri Sıfır Atık olup bize yakışan ev sahipliğinde konferansın devasa yerleşkesinde mutfağımızın benzersiz tadı akıllarda kalırken en iyi atık gıda yönetimini de başaracağız. Antalya’nın yeşilinde, mavisinde doğamızı ve kültürümüzü de tanıtırken atık lokmalar arkamızdan ağlamayacak. Tabağımız, mutfağımız için sorumluluk yurttaşta. Yemezsen arkandan ağlar diye büyütülen, adeta korkutulan neslin bugün tabağına, evladının da tabağına azar azar yemek koyarak atık çıkışını tabakta önlemesi gerekiyor. Haydi temiz tabakla sofradan kalkarak temiz şehirlere ilerleyelim, atık lokmamız arkamızdan ağlamasın çağrısı yaptı.
