ABD'nin en büyük savunma sanayi şirketlerinden Lockheed Martin, iş yerinde çeşitlilik ve kapsayıcılığı artırmaya yönelik uygulamaları nedeniyle ABD Adalet Bakanlığı ve Eşit İstihdam Fırsatı Komisyonu (EEOC) ile uzlaşmaya vardı. Şirket, toplamda yaklaşık 29,5 milyon dolar ödeyecek.

Uzlaşmanın 22 milyon dolarlık bölümü, Adalet Bakanlığı'nın federal hükümetle yapılan sözleşmeler kapsamında ayrımcılık karşıtı yükümlülüklerin ihlal edildiği ve şirketin bu yükümlülüklere uyduğuna ilişkin yanıltıcı beyanlarda bulunduğu iddialarını kapsıyor. Yaklaşık 7,5 milyon dolar ise uygulamalardan etkilendiği belirtilen 1.000'den fazla çalışana ödenecek.
EEOC, bu anlaşmanın DEI programlarıyla bağlantılı ayrımcılık iddialarında kamuoyuna açıklanan en geniş çalışan gruplarından birini kapsadığını belirtiyor.
Terfi ve Ücret Artışlarında Demografik Kriter İddiası
Uyuşmazlığın merkezinde, Lockheed Martin'in 2021 yılında uygulamaya koyduğu Compensation Adder adlı ücret artışı programı bulunuyor. Program kapsamında şirketin her iş birimindeki en başarılı yüzde 20'lik çalışan grubuna yıllık genel ücret artışına ek zam verilmesi öngörülüyordu.
ABD makamlarının iddiasına göre yöneticiler başlangıçta performans ve liyakat kriterlerine göre aday belirledi. Ancak seçim listelerinin ırk ve cinsiyet dağılımı üzerinden analiz edilmesinin ardından bazı yöneticilerden listelerini yeniden değerlendirmeleri istendi. Adalet Bakanlığı, bazı çalışanların ırk temelinde listeye eklenmesi veya çıkarılması yönünde baskı gördüğünü ileri sürdü.
İddialar bununla da sınırlı değil. Şirketin işe alım, terfi, ücretlendirme, mentorluk ve liderlik geliştirme programlarında da ırk veya cinsiyet kriterlerini dikkate aldığı öne sürülüyor.
Adalet Bakanlığı, Lockheed Martin'in 2019'dan itibaren federal sözleşmeler kapsamında ayrımcılık karşıtı düzenlemelere uyduğunu beyan etmesine rağmen bu uygulamaları sürdürdüğünü savunuyor.
Şirket Suçlamaları Kabul Etmedi
Lockheed Martin ise uzlaşmayı uzun sürecek bir hukuki mücadelenin yaratacağı maliyet ve dikkat dağınıklığından kaçınmak amacıyla kabul ettiğini açıkladı. Şirket, geçmiş uygulamalara ilişkin suçlamaları reddettiğini ve herhangi bir hukuki sorumluluk kabul etmediğini özellikle vurguladı.
Sürecin başlamasında şirketin eski başkan yardımcılarından Tim Booher'ın ihbarı etkili oldu. Booher'ın 2025 yılında açılan ihbarcı davası kapsamında uzlaşmadan 4,4 milyon dolar alacağı açıklandı.
DEI Politikalarında Yeni Bir Dönem Mi?
Lockheed Martin anlaşması, Trump yönetiminin şirketlerdeki çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık programlarına karşı yürüttüğü daha geniş kapsamlı girişimin son örneklerinden biri. Yönetim, özellikle federal hükümetle iş yapan şirketlerin istihdam ve ücretlendirme kararlarında ırk ve cinsiyet kriterlerini kullanmasına karşı daha sert bir hukuki yaklaşım benimsiyor.
IBM, Accenture ve Deloitte gibi büyük şirketlerin de benzer iddialar kapsamında uzlaşmalara gitmiş olması, konunun tekil bir şirket anlaşmazlığının ötesine geçtiğini gösteriyor.
Ancak burada önemli bir ayrım var: İş yerinde ayrımcılığı önlemek ve fırsat eşitliğini güçlendirmek amacıyla geliştirilen politikalar ile işe alım, ücret ve terfi kararlarında doğrudan ırk veya cinsiyet temelinde ayrımcılık yapılması aynı şey değil. Tartışmanın hukuki sınırı da bu ayrımda şekilleniyor.
Lockheed Martin anlaşması, şirketlerin sosyal eşitlik hedeflerini hangi araçlarla hayata geçirdiği ve bu araçların mevcut ayrımcılık karşıtı mevzuatla nasıl bağdaştırıldığı konusunda yeni bir dönemin işaretlerinden biri.






