Şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarında açıkladığı emisyon verileri, enerji tüketimi, çevresel etkiler ve sosyal performans bilgileri artık yalnızca kurumsal iletişim konusu değil; yatırım kararlarını ve finansmana erişimi etkileyen önemli veriler. Ancak bu bilgilerin ne ölçüde doğru, tutarlı ve doğrulanabilir olduğu sorusu da giderek önem kazanıyor. Avrupa Komisyonu, bu soruna yanıt vermek üzere sürdürülebilirlik raporlarının bağımsız denetiminde uygulanacak yeni standartlar için danışma sürecini başlattı.

12 Kasım'da duyurulan taslak, CSRD kapsamındaki şirketlerin raporlarına yönelik sınırlı güvence (limited assurance) denetimlerinin ortak kurallara bağlanmasını amaçlıyor. Komisyon, böylece denetim kuruluşlarının farklı yöntemler uygulamasından kaynaklanan tutarsızlıkları azaltmayı ve sürdürülebilirlik bilgilerinin güvenilirliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Sınırlı güvence, makul güvence değil
Taslağın temelinde, sürdürülebilirlik raporları için uygulanacak denetim seviyesinin belirlenmesi bulunuyor. AB'nin Omnibus I sadeleştirme paketiyle şirketler için sınırlı güvence yükümlülüğü korunurken, ileride daha kapsamlı bir denetim seviyesi olan makul güvenceye (reasonable assurance) geçiş seçeneği kaldırılmıştı.
Sınırlı güvence denetimi, şirketin açıkladığı bilgilerin önemli bir yanlışlık içermediğine ilişkin daha düşük seviyede güvence sağlıyor. Makul güvence ise finansal tablo denetimine daha yakın, kapsamı ve kanıt toplama gereklilikleri daha yüksek bir inceleme düzeyini ifade ediyor. Dolayısıyla yeni taslak, sürdürülebilirlik raporlarının bağımsız denetimini standartlaştırırken şirketlere daha ağır bir denetim yükü getirmemeyi de amaçlıyor.
AB Taksonomisi ve dijital raporlama da kapsamda
Taslak standartlar, Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu'nun (IAASB) 2024'te yayımladığı ISSA 5000 standardını temel alıyor. Ancak AB'nin kendi mevzuatına uyum sağlamak için bazı ek düzenlemeler içeriyor.
Öne çıkan başlıklardan biri AB Taksonomisi. Denetçilerin şirketlerin faaliyetlerini taksonomi kapsamında değerlendirme, uygunluk ve uyum kriterlerini inceleme süreçlerine ilişkin özel prosedürler öngörülüyor. Dijital raporlama gereklilikleri ve üçüncü taraf doğrulama raporlarının kullanımı da taslakta ele alınan konular arasında.
Komisyon, standardın hangi tarihten itibaren zorunlu hale getirileceği konusunda da görüş istiyor. Danışma metninde 2027, 2028 veya daha ileri bir tarih seçenekleri değerlendiriliyor.
Şirketler ve denetçiler için yeni hazırlık dönemi
Danışma süreci; sürdürülebilirlik raporu hazırlayan şirketleri, denetçileri, bağımsız güvence sağlayıcılarını, yatırımcıları, standart belirleyicileri ve sivil toplum kuruluşlarını kapsıyor. Görüşler 18 Ocak 2027'ye kadar iletilebilecek. Komisyon, toplanan değerlendirmeler doğrultusunda sınırlı güvence standardını belirleyen yetki devrine dayalı düzenlemeyi hazırlayacak.
Yeni standartların özellikle AB pazarında faaliyet gösteren şirketler için önemi büyük. Türkiye'den Avrupa'ya ihracat yapan veya AB'deki şirketlerin değer zincirlerinde yer alan işletmeler de sürdürülebilirlik verilerinin doğruluğu, izlenebilirliği ve denetlenebilirliği konusunda artan beklentilerle karşılaşabilir.






