Birleşmiş Milletler iklim zirveleri yıllardır ülkelerin emisyon hedefleri, finansman taahhütleri ve iklim politikaları etrafında şekilleniyor. Ancak iklim krizinin etkileri ekonominin ve gündelik hayatın neredeyse tamamına yayıldıkça, çözüm başlıkları da giderek genişliyor. Antalya’da düzenlenecek COP31’in programı bunun oldukça açık bir örneği. 12 günlük konferansın her günü farklı bir alana ayrılırken, iklim politikası ile uygulama arasındaki mesafenin kapatılması hedefleniyor. Programda bakanlık düzeyindeki görüşmelerin yanı sıra uzman panelleri, iş forumları ve ortaklık duyuruları da yer alacak.
Gıda ile başlayıp finansla devam edecek
COP31’in ilk günü Gıda, Tarım ve Sağlık başlığına ayrılıyor. Tarımsal üretim, gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği ile iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri gündeme gelecek. 10 Kasım’da sıra Enerji ve Ulaştırmaya gelecek. Elektrifikasyon, şebeke altyapısı, enerji verimliliği ve sürdürülebilir ulaşım bu günün temel konuları olacak. Ardından liderler zirvesinin iki günü geliyor. 11 Kasım’da Sıfır Atık, kaynak verimliliği, metan ve döngüsel ekonomi; 12 Kasım’da ise Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre ele alınacak. İklim dostu binalar, afet riskleri, akıllı şehirler, doğa temelli çözümler ve kentsel dayanıklılık bu başlık altında toplanıyor. 13 Kasım ise iş dünyasının yakından izleyeceği Finans ve Ticaret gününe ayrılmış durumda. Yeşil dönüşüm, iklim temelli yatırımlar, yeşil finansman, değer zincirleri ve karbon piyasaları aynı günün gündeminde olacak.
İklim politikası ekonomiden topluma uzanıyor
Programın devamında iklim krizinin toplumsal boyutu öne çıkıyor. Çocuklar, Gençler, Eğitim ve Beceriler günü; iklim okuryazarlığı, yeşil beceriler ve iş gücünün dönüşümüne odaklanacak. 16 Kasım’da Bilim, Sanayi ve Teknoloji başlığı altında yeşil sanayileşme, yapay zekâ, dijitalleşme, inovasyon ve düşük karbonlu üretim konuşulacak. 17 Kasım ise doğanın kendisine ayrılıyor: Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı. Biyoçeşitlilik, kıyı dayanıklılığı, mavi ekonomi, orman ve ekosistem restorasyonu bu günün başlıkları arasında. 18 Kasım’da insan ve sosyal kalkınma, adil geçiş, istihdam, geçim kaynakları ve kırılgan gruplar gündeme gelirken, 19 Kasım “İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi” başlığıyla kapasite geliştirme, yatırıma hazır projeler ve finansmana erişime odaklanacak. Zirvenin son günü ise müzakerelerin tamamlanmasına ayrılacak.
Asıl mesele: Bu başlıklar masadan sahaya çıkabilecek mi?
COP31’in programına bakıldığında dikkat çeken şey, iklim krizinin artık tek bir sektörün meselesi olarak ele alınmaması. Tarladan fabrikaya, bankadan belediyeye, okuldan limana kadar uzanan bir dönüşüm gündemi kuruluyor. Bu yaklaşım önemli; çünkü iklim hedeflerinin açıklanması ile hayata geçirilmesi arasında hâlâ ciddi bir boşluk bulunuyor. COP31 Başkanlığı da tematik günleri, politika ile uygulamayı buluşturacak bir yapı olarak tanımlıyor. Antalya’daki zirvenin başarısını bu nedenle yalnızca ortaya çıkacak müzakere metinleriyle değerlendirmek yeterli olmayabilir. Çünkü iklim krizinin çözümü artık tek bir masada bulunmuyor. 12 güne yayılan bu gündemin asıl sınavı, konuşulanların 13 Kasım’dan, 17 Kasım’dan veya 19 Kasım’dan sonra gerçek hayatta ne kadar karşılık bulacağı olacak.
