Şirketlerin karbon ayak izini hesaplamasında küresel ölçekte kullanılan Sera Gazı Protokolü’nün Kapsam 2 kuralları yeniden şekilleniyor. Elektrik tüketiminden kaynaklanan dolaylı emisyonların nasıl hesaplanacağını belirleyen standartlara ilişkin bir yıldır devam eden istişare süreci, şirketlerin satın aldıkları elektriğin ne zaman ve hangi koşullarda düşük karbonlu sayılabileceği konusunda uzlaşmanın kolay olmadığını gösterdi.
Saatlik mi, Yıllık mı?
Tartışmanın merkezinde, şirketlerin elektrik tüketimini temiz enerji üretimiyle hangi zaman aralığında eşleştirmesi gerektiği bulunuyor. Mevcut yaklaşım, şirketlerin elektrik tüketimiyle yenilenebilir enerji alımlarını yıllık bazda eşleştirmesine izin veriyor. Buna karşılık saatlik eşleştirme yaklaşımı, tüketimin gerçekleştiği saat ile temiz elektriğin üretildiği saatin örtüşmesini gerektiriyor.
Saatlik eşleştirmeyi savunanlar, bu yöntemin elektrik sistemindeki gerçek koşulları daha iyi yansıtabileceğini düşünüyor. Çünkü bir şirketin yıl boyunca yenilenebilir enerji sertifikaları satın alması, elektriğini tükettiği her saatte düşük karbonlu kaynaklardan enerji kullandığı anlamına gelmiyor. Yıllık eşleştirmenin sürmesini isteyenler ise mevcut yöntemin korunmasını savunuyor.
İki Ayrı Yöntem Seçeneği
Sera Gazı Protokolü’nün teknik çalışma grubu ve bağımsız standartlar kurulundan gelen değerlendirmeler doğrultusunda ele aldığı yeni seçenek, piyasa temelli karbon muhasebesinde iki yönteme de yer açabilir. İlk seçenekte saatlik eşleştirme, elektriğin ilgili pazarda teslim edilebilir olması ve yeni enerji projelerine ilişkin koşullar gibi kriterler gündeme gelebilecek. İkinci seçenek ise henüz süresi belirlenmemiş bir dönem boyunca yıllık eşleştirmenin kullanılmasına izin verecek.
Şirketlerin hangi yöntemi kullandıklarını açıklamaları da önerinin parçaları arasında. Böylece aynı elektrik tüketimi, farklı hesaplama yöntemleriyle raporlandığında ortaya çıkabilecek farklılıkların daha görünür olması hedefleniyor.
Yeni Standart İçin Takvim
Teknik çalışma grubunun, standartlar kurulunun önerisini henüz tarihi açıklanmayan bir çalıştayda değerlendirmesi bekleniyor. Önerilecek değişiklikler daha sonra incelenip onaylanmak üzere bağımsız standartlar kuruluna sunulacak. Resmî metnin, Sera Gazı Protokolü’nün birleşik karbon muhasebesi standardına ilişkin kamuoyu istişare taslağına 2027’nin ikinci çeyreğinde eklenmesi planlanıyor.
Kapsam 2 kurallarındaki bu tartışma, şirketlerin karbon raporlamasının yalnızca bir hesaplama meselesi olmadığını da ortaya koyuyor. Yıllık eşleştirme, şirketlere daha fazla esneklik sunarken saatlik yöntem elektriğin üretildiği zaman ile tüketildiği zaman arasındaki ilişkiyi daha görünür kılabilir. Ancak iki yöntemin birlikte kabul edilmesi durumunda, şirketlerin açıkladığı emisyon verilerini karşılaştırmak için kullanılan metodolojinin de en az sonuçlar kadar önemli hale gelmesi bekleniyor.
