Türkiye, “yeşil” yatırım kavramının sınırlarını artık daha net çiziyor. Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği’nin 24 Eylül’de Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle, ekonomik faaliyetlerin çevresel sürdürülebilirliğini değerlendirmek üzere ulusal bir sınıflandırma sistemi oluşturuldu. Yeni düzenleme, 16 sektör altında 137 ekonomik faaliyeti kapsıyor. Avrupa Birliği Taksonomisi temel alınırken Türkiye’nin ekonomik yapısı nedeniyle tarım ve turizm de sisteme dahil edildi.
Taksonominin temelinde altı çevresel hedef bulunuyor: sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü ile biyoçeşitlilik ve ekosistemlerin korunması ve restorasyonu.
Bir ekonomik faaliyetin “Yeşil Taksonomiye Uyumlu” kabul edilmesi için ise üç koşulun birlikte karşılanması gerekiyor. Faaliyetin çevresel hedeflerden en az birine önemli katkı sağlaması, diğer hedeflerden hiçbirine önemli zarar vermemesi ve asgari sosyal koruma koşullarına uyması gerekiyor. Böylece yalnızca bir faaliyetin “çevreci” olduğunu söylemesi, onu otomatik olarak yeşil yatırım kategorisine sokmayacak.
Düzenlemenin finans tarafındaki etkisi ise daha uzun vadeli. Reel sektör için raporlama gönüllü olacak; ancak yeşil finansman talep eden şirketlerden bankalar ve finans kuruluşları raporlama isteyebilecek. Finans sektörü için zorunlu taksonomi raporlaması 1 Ocak 2029’da başlayacak. Raporlama usul ve esaslarının finansal düzenleyici kurumlar tarafından belirlenmesi öngörülüyor.
Yeni sistemin önemli sonuçlarından biri de yeşil finans piyasasında ortak bir değerlendirme zemini oluşturmak. Aynı zamanda şirketlerin çevresel iddialarının daha ölçülebilir hale gelmesiyle, “yeşile boyama” riskinin azaltılması hedefleniyor.
Kısacası: Türkiye’de sürdürülebilir yatırım artık yalnızca iyi niyet meselesi değil; giderek daha fazla kriter, veri ve raporlama meselesi haline geliyor.
